Zuivel en eieren

Zuivel is de verzamelnaam voor melk en afgeleide melkproducten zoals kaas en yoghurt. Doordat zuivelproducten zowel eiwitten als vetten, kalk en vitamines leveren, kunnen ze in een vleesarme voeding worden beschouwd als volwaardige eiwitleveranciers.
Vanuit hygiënisch oogpunt zijn zuivelproducten zowat de strengst gecontroleerde voedingsmiddelen. Biologische melkproducten hebben daarnaast nog extra troeven: de dieren krijgen hoofdzakelijk biologisch veevoeder zonder genetisch gewijzigde grondstoffen, ze hebben voldoende ruimte, er is geen toediening van preventieve medicijnen en de hele productie geniet een sluitende controle.

Melkproducten

Melk wordt nog zelden los verkocht. Integendeel, melkkartons worden doorheen heel Europa over en weer gereden. Zo gaan er bijvoorbeeld elk jaar enkele tienduizenden tonnen Europese melk naar Engeland, ongeveer evenveel als er Ierse en Engelse melk wordt uitgevoerd naar deze zijde van het Kanaal. In de biologische melksector blijven die zinloze transporten binnen de perken. Biomelk wordt daarenboven aangeboden in retourverpakkingen (glas of kunststof polycarbonaatflessen uit Nederland).
Zure melkproducten zoals yoghurt, karnemelk, zachte kaas, biogarde, kefir en yomio zijn ontstaan door de inwerking van melkzuurbacteriën. Melk wordt daardoor langer houdbaar. Het heilzame effect van zure melkproducten wordt in reclameboodschappen wel eens overroepen. Feit is dat ze voor oudere personen beter verteerbaar zijn en dat ze een weldoend effect hebben op de werking van de darmen.
Harde kazen zoals gouda, gruyère of Biamo (biologische Passendale) zijn zeer geconcentreerde zuivelproducten: er is 10 liter melk nodig om 1 kilo kaas te maken. Het restproduct, de wei, gaat in de gangbare productie vaak verloren. In de biologische zuivelproductie recupereren collega's de wei soms als voeder voor de varkens. De meeste kazen zijn eerder vetrijk en kunnen beter met mate worden gebruikt. Doordat biologische kazen worden gemaakt met biologische melk en er geen verdachte bewaarstoffen in zijn verwerkt, hebben ze een volle, romige smaak.

Eieren

Eenzelfde verhaal geldt voor biologische eieren: biologisch voer, een buitenloop voor de kippen en een comfortabele huisvesting. Het resultaat is een smakelijk ei zonder synthetische kleurstof of restanten van antibiotica.

Tips

• Kies voor lokale zuivelproducten, liefst van biologische oorsprong.
• Koop als het kan zuivel in retourverpakking.
• Zelf kippen houden is twee keer winst. Het zijn ideale afvalverwerkers en ze belonen je bovendien met lekkere eieren.
• Let bij de aankoop van eieren goed op de vermeldingen op de verpakking: scharrelkippen, maïs- of graseieren zijn nog geen bio-eieren: bio(logisch) of eco(logisch) op het etiket of op het ei zelf, én de naam of het codenummer van de controle-organisatie zijn een absolute must.

Extra info

• Adressen van natuurvoedingswinkels of boerderijen waar je Vlaamse biozuivel en eieren uit eigen land kan vinden: www.biodichtbijhuis.be
• Via een voedselteam kan je (bio) zuivel van lokale boeren afnemen. Voedselteams (groepen consumenten maken vaste afspraken met producenten van verswaren), 016 31 65 99, www.voedselteams.be
• De leden van Navemha (Nationaal Verbond voor Melkhandelaars) brengen zuivel aan huis in retourverpakking, 016 48 81 77, Dit e-mail adres is beschermd tegen spambots, u heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. of Dit e-mail adres is beschermd tegen spambots, u heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. . Zie ook www.ovam.be/jahia/Jahia/pid/796 (typ trefwoord 'retour' en organisator 'Navemha').
• Zuiver Zuivel biedt biologische melk en andere zuivelproducten aan in retourverpakking (zie www.zuiverzuivel.nl). Deze producten komen wel uit Nederland en vragen extra transport.