Biologische voeding

Biologische producten zijn het smaakvolle resultaat van de biologische landbouw. Deze milieuvriendelijke teelt gebeurt aan de hand van methoden die Europees gereglementeerd zijn. In heel Europa is de biologische landbouw aan een opmars bezig. In Denemarken, Zweden en Oostenrijk haalt ze al een aandeel van 8 tot 10%.

Het kan ook zonder

Bioboeren gebruiken geen kunstmest of chemische pesticiden. Ze zorgen voor een vruchtbare bodem door het inzaaien van groenbemesters. Dit zijn planten die gezaaid worden om als voedingstof voor de bodem te dienen. In de bioteelt geven boeren de voorkeur aan resistente rassen die aangepast zijn aan de streek en het klimaat. Dank zij een uitgekiende gewasrotatie voorkomen ze ziekten en plagen.

Diervriendelijk

Dieren op een biologische boerderij hebben voldoende ruimte. Ze krijgen hoofdzakelijk biologisch voeder. In elk geval bevat het voeder geen genetisch gemodificeerde ingrediënten, antibiotica, groeibevorderaars of kalmeringsmiddelen.

Verwerkte producten

De verwerkte biologische producten zoals brood, kaas of vegetarische burgers moeten minstens 95% biologisch geteelde ingrediënten bevatten. De strenge Europese regelgeving laat slechts 40 van de ongeveer 400 additieven en hulpstoffen toe. Additieven en hulpstoffen herken je aan de E-nummers op het etiket.

Etiketten

Ook de etiketten van biologische producten voldoen aan strenge regels. Naast de aanduiding ‘biologisch’, ‘ecologisch’ of ‘organisch’ vind je ook de naam of een codenummer van de organisatie die zorgt voor de controle. Op heel wat producten zal je ook een herkenbaar logo aantreffen. In Vlaanderen is dit Biogarantie. Maar in de winkel kan je ook producten vinden met het logo van EKO (afkomstig van Nederland), Bioland (Duitsland), AB en Nature & Progrès (Frankrijk en Wallonië) of Bioagricert (Italië).

Toezicht

Boeren, verdelers en verwerkers van biologische producten krijgen elk jaar tenminste één controlebezoek, dikwijls onaangekondigd. De controle-organisatie onderzoekt of ze het teeltplan volgen, of ze het onkruid niet chemisch bestrijden, of de etiketten van de producten juist zijn en of er niet méér bioproducten zijn verkocht dan er met de aangekochte grondstoffen kunnen worden gemaakt. De Europese wetgeving eist geen controle van de verkooppunten. Toch laten heel wat winkeliers op vrijwillige basis een controle toe. Zo geven zij een bijkomende garantie aan hun klanten.

Verpakkingen

In supermarkten zijn de biologische groenten en fruit apart verpakt. Zo kunnen geen misverstanden gebeuren. Jammer genoeg leidt deze noodzakelijke maatregel wel tot extra verpakkingsafval... De Europese wetgeving voor biologische producten voorziet bovendien geen criteria voor de aard van het verpakkingsmateriaal.

Bio uit verre landen?

Wil je milieuvriendelijk koken, kies dan niet alleen voor bio, maar hou ook rekening met de herkomst van het product en het seizoen waarop het wordt geoogst. Groenten en fruit buiten het seizoen veroorzaken enorme milieuschade. De producten worden in gestookte serres geteeld of moeten over lange afstanden getransporteerd worden. Gangbare producten van een lokale producent zijn uiteindelijk beter voor het milieu dan rijkelijk verpakte biogroenten uit verre landen.

Prijs

Voor bioproducten betaal je in de winkel meer dan voor gangbare producten. Biologische boeren hebben vaak lagere gewasopbrengsten. Ze hebben hogere loonkosten, door de betere verzorging van de dieren, door de afwijkende rotatie van de gewassen en door meer handmatig werk. En ook het omvangrijke controlesysteem kost geld. Gangbare producten, daarentegen, lijken op het eerste zicht goedkoper. Maar wat je als consument bespaart, wordt je als belastingbetaler weer afgenomen. De gangbare landbouw veroorzaakt veel meer kosten, die op de maatschappij worden afgewenteld. Denk bijvoorbeeld maar aan de zuivering van het drinkwater. Het verwijderen van pesticiden kost heel wat.

Biodynamische producten

De biologisch-dynamische landbouw is in de eerste plaats 100% biologisch. Maar deze boeren gaan nog verder. Ze maken gebruik van biologische mest, biologisch stro en biologisch-dynamisch veevoeder, afkomstig van het eigen bedrijf. Plantenteelt en veehouderij treden in onderlinge wisselwerking op hetzelfde bedrijf of in nauwe samenwerking met een biologisch-dynamisch bedrijf in de buurt. De boeren gebruiken speciale preparaten om de vitaliteit van de bodem en van de gewassen te ondersteunen. Biologisch-dynamische landbouw is één van de werkgebieden die ontstaan is uit de antroposofische beweging van Rudolf Steiner. De landbouwers zetten zich in voor landschap, sociale zorg, onderwijs en voorlichting, zowel binnen als buiten hun bedrijf. Je herkent de producten aan het Demeterlabel.

Meer informatie

• Alle informatie over biologische landbouw in Vlaanderen vind je bij de koepelvereniging, Bioforum (www.bioforum.be). Hun consumentensite is www.biomijnnatuur.be
• In de www.biogenietengids.be vind je verkooppunten van biologische producten uit eigen streek.
• Ook op de website van de Vereniging voor Ecologische Leef- en Teeltwijze kan je terecht met vragen over bioproducten: www.velt.be.