8. Met de mijt in bed

[ EEN GEZONDE NACHTRUST ]

De slaapkamer is de plaats in de woning waar we de meeste tijd doorbrengen. Nochtans ontbreekt soms de aandacht om er een gezonde slaapomgeving van te maken.

In de slaapkamer is rust nodig. Het lichaam moet er volledig tot ontspanning kunnen komen, anders kan de vermoeidheid zich opstapelen en op lange termijn medeverantwoordelijk zijn voor chronische klachten zoals depressie of het chronisch vermoeidheidssyndroom.

Daarnaast is de relatie tussen de kwaliteit van de binnenlucht en de gezondheid van bewoners ook belangrijk. Men stelt immers een wetenschappelijk verband vast tussen astma en andere allergieën en de manier waarop woningen opgetrokken zijn.

BOUWMATERIALEN EN MEUBELS

Natuurlijke materialen zijn meestal het beste voor het milieu en je gezondheid. Vele materialen belasten je gezondheid door de stoffen die ze uitwasemen, zoals lijmen in houten plaatmateriaal (spaanplaten, MDF), oplosmiddelen in verven, vinylbehang en synthetische vloerbedekking (zie hoofdstukken 2, 5 en 6).

ELEKTRISCHE EN ELEKTROMAGNETISCHE VELDEN

Elektromagnetische velden kunnen je slaap verhinderen. Daarom plaats je je bed best uit de buurt van permanente bronnen van elektrische velden zoals openbare verlichting, elektrische leidingen, transformatoren, liften en elektrische verdeelkasten.

Vermijd elektrische kabels aan het hoofdeinde van het bed. Leg ze rondom de kamer, in de muren en niet dwars door de kamer in of op de vloer.

Plaats elektrische toestellen niet in de onmiddellijke nabijheid van het hoofd (babyfoon: 50 cm, digitale wekker: 60 cm). Tv's en stereo-installaties hou je best op minstens twee meter afstand. Wie erg gevoelig is voor elektrische velden, kan een stroomonderbreker op de stopcontacten plaatsen en gebruik maken van gewapende kabels.

Je kan natuurlijk ook de opwindbare rinkelwekker terug uit de kast halen. Die spaart energie en er zijn tegenwoordig moderne versies op de markt (met aangenaam wekkergeluid).

SLAAPOMGEVING

Naast elektromagnetische velden zijn er nog factoren die een goede nachtrust kunnen verstoren zoals te veel licht, lawaai of te hoge temperaturen.

De slaapkamer moet een rustige plaats zijn die ontspannend werkt. Zet er geen PC en neem geen werkdossiers mee naar bed.

Schep met de inrichting van de slaapkamer een rustgevende sfeer: zachtere kleuren en gedempt licht.

Licht werkt niet alleen op je ogen, maar ook op je geest. Duisternis creëert voor je hersenen onbewust de juiste omgeving om rust te vinden. Te veel licht 's nachts zorgt onder meer voor een verstoring van het bioritme. Kies dus voor donkere gordijnen of andere afschermingen die voldoende licht buiten houden.

Veel mensen denken dat ze gewend zijn aan nachtlawaai en er dus geen last van ondervinden bij het slapen (bijvoorbeeld als ze slapen langs een drukke verkeersweg). Niettemin blijkt dat het lichaam niet kan wennen aan geluiden 's nachts. Met name nachtlawaai in de diepe-slaap-fase verhindert een recuperatie van de fysieke vermoeidheid. Bij onverwachte geluiden verhoogt je hartactiviteit wat een ontspannen slaap verhindert.

Kies waar nodig voor akoestisch geïsoleerde vensters en richt slaapkamers in aan de stilste kant van je woning.

Ook verwarming kan een negatieve invloed hebben op de slaapomgeving. Te hoge temperaturen in de slaapkamer verminderen de kwaliteit van de slaap en drogen de ademhalingswegen uit.

Je slaapt best zonder verwarming. Als je toch niet zonder kan, zet die dan nooit hoger dan 18°C. Vanzelfsprekend is slapen met de verwarming op én de vensters open een zware zonde tegen het energiespaargebod.

Leg geen vloerverwarming in slaapkamers: die wekken een elektrisch veld op tot 1 m hoogte. Tenslotte zet je best elke dag de slaapkamervensters even helemaal open (5-10 minuten) om de lucht te verversen. De ramen constant op een kier zetten is niet voldoende voor een volledige luchtverversing.

Uiteraard speelt ook de kwaliteit van het bed, de matras, hoofdkussens en dekens een belangrijke rol (zie hoofdstuk 1).

HUISSTOFMIJT

In België is 30% van de bevolking allergisch voor één of andere stof. Dit aantal neemt jaarlijks toe, er is een stijging van 50% in de afgelopen tien jaar, vooral bij kinderen. Naar verwachting zal het aantal mensen met een allergie de komende twintig jaar verdubbelen of verdrievoudigen. Eén van de belangrijkste (en natuurlijkste!) oorzaken voor de ontwikkeling van allergieën is de huisstofmijt.

Huisstofmijten zijn insectjes van 0,3 mm groot. Met het blote oog zijn ze dus niet te zien. Ze leven overal in huis waar het stoffig of vuil is, maar hun favoriete plek is de slaapkamer. Hier vinden ze voldoende huidschilfertjes om zich mee te voeden. Je bed deel je met zo'n 2 miljoen huisstofmijten!

Om zich te kunnen ontwikkelen heeft de huisstofmijt warmte en vochtigheid nodig. In het vocht van matrassen bevinden zich microscopisch kleine schimmels die ze nodig hebben om te overleven. Ze nestelen zich in het beddengoed, in het tapijt of in de gordijnen, waar het lekker warm is. Het zijn niet zozeer de huisstofmijten zelf die u last bezorgen, maar hun uitwerpselen. In de uitwerpselen zitten verschillende stoffen waarvoor je allergisch kan zijn. Hun geringe grootte maakt dat zij in de lucht terechtkomen, zich neerzetten in de ademhalingswegen en astma kunnen veroorzaken.

Er zijn verschillende tips om huisstofmijt zoveel mogelijk te vermijden, maar een belangrijk obstakel blijft de snelheid en efficiëntie waarmee zij zich voortplanten. Hierdoor is het vrijwel onmogelijk om een volledige populatie uit een huis te verwijderen. Elke mijt leeft slechts vier maanden, maar in die tijd produceert zij ongeveer 200 keer haar eigen gewicht aan uitwerpselen en legt zij ongeveer 80 eitjes.

[ INFO ]

• VIBE (Vlaams Instituut voor Bio-Ecologisch Bouwen en Wonen), tel. 03 239 74 23, www.vibe.be