7. Nachtelijke plaaggeesten

[ ONGEDIERTE VOORKOMEN ]

Meer nog dan de beet van een (vrouwelijke) steekmug, kan haar enerverende gezoem onze nachtrust flink verstoren.

Het licht aanknippen, de stoorzender lokaliseren en haar vervolgens uitschakelen met een vliegenmepper, is zonder meer de meest probate oplossing, en de minst schadelijke. Zijn er echter meerdere zoemers aanwezig, dan wordt dit al snel ervaren als een plaag die moet worden uitgeroeid met drastischer middelen zoals insectendodende producten uit spuitbussen of verdampers.

Men staat er echter weinig bij stil dat de werkzame stoffen in deze producten ook door de bewoners van de slaapvertrekken worden ingeademd en dat ze op termijn zelfs letterlijk op de zenuwen kunnen gaan werken. Voor het milieu zijn de meeste werkzame stoffen in bestrijdingsmiddelen evenmin interessant: zij zijn niet erg selectief en doden ook nuttige insecten. Na verloop van tijd worden zelfs de plaaggeesten immuun voor de werkzame stof en moeten er nieuwe scheikundige producten worden ontwikkeld. Tijd dus om de mogelijke bijwerkingen van allerhande insecticiden te voorkomen of te omzeilen met eenvoudige voorzorgsmaatregelen en onschadelijke trucjes.

EERST EN VOORAL: PREVENTIE

Naast de voornaamste belagers in de slaapkamer, de huisstofmijten (zie hoofdstuk 8), en de reeds vermelde muggen, kunnen er rond of in onze slaapstee nog een aantal andere ongenode gasten vertoeven zoals vliegen, motten, spinnen, vlooien, luizen en houtwormen. Zeker nadelig voor de gezondheid en eventueel zelfs bedreigend voor de stabiliteit van de woning zijn de schimmels die zich in vochtige muren en vochtig hout kunnen nestelen. Toch kan je met volgende makkelijke raadgevingen voorkomen dat je er in je slaapkamer door wordt geplaagd.

Muggen en vliegen hou je het makkelijkst buiten door in je slaapkamerraam een hor of vliegenraam te plaatsen. Eventuele indringers krijgen evenmin een kans indien je slaapt onder een muskietennet dat rond het bed is gedrapeerd. 's Morgens kan je dan de lastigaards buiten jagen door twee ramen tegenover elkaar open te zetten en zo een flinke tocht te veroorzaken.

Motten worden niet graag gestoord wanneer ze in je linnenkast een nestje willen installeren. Reinig je kleren en je kleerkast dus grondig voor de winter en klop opgeborgen jassen en dekens nog eens duchtig uit. Kleding en beddengoed dat je gedurende lange tijd niet gebruikt, bewaar je best in een afgesloten plastic hoes.

Spinnen zijn in de eerste plaats nuttige dieren die heel wat lastige insecten vangen en helpen opruimen. In een gemiddelde woning zouden er zich zo'n tweeduizend exemplaren schuil houden in spleten en kieren. Spinnen die wat al te griezelig veel in het zicht lopen, vang je met een bokaal of potje en zet je rustig buiten.

Vlooien zijn andere koek. Wie hond of kat bezit, heeft er vroeg of laat mee te maken. Ervoor zorgen dat Minou of Fifi nooit door een vlo besprongen worden, zou betekenen dat deze dieren niet buiten mogen komen. Zaak is dus te zorgen dat de vlooien geen plaag worden. Zonder scheikundige hulpmiddelen zullen we ons troeteldier regelmatig moeten inspecteren met een vlooienkam. De zo gevangen parasieten kan je best verdrinken in een kom met een heet zeepsopje. Loopt het aantal gevangen vlooien op tot meer dan tien per dag, dan geef je jouw huisdier best een bad. Speciale vlooienshampoo is daarvoor niet nodig: de werkzame bestanddelen die erin zitten worden te snel weer uitgespoeld.

Luizen worden voornamelijk in huis (en in de kinderslaapkamer) gebracht door het schoollopende kroost. Een afdoende methode bestaat erin de witte luizeneieren (neten) los te weken met warm water met een fikse scheut azijn. Losse neten en luizen kunnen dan met een fijne kam worden verwijderd. Regelmatig de haren blijven inspecteren en zo nodig de behandeling herhalen, is de boodschap. Beddengoed en pluchen knuffeldieren geef je een wasbeurt of een laat je nachtje buiten in de vrieskou.

Houtwormen maken normaal geen kans in hout dat goed is onderhouden met natuurlijke oliën, verven, beitsen, vernis of boenwas. Ze leven immers bij voorkeur in onbehandeld hout.

Schimmels komen enkel voor op plaatsen die vochtig én warm zijn. Zorg er dus voor dat dakgoten, regenpijpen en waterleidingen niet lekken en ventileer je slaapkamer elke dag liefst een kwartier grondig.

BESTRIJDING ALS HET ECHT NIET ANDERS KAN

Spoor bij hardnekkige insectenplagen de oorzaak op. Muggen ontwikkelen zich bijvoorbeeld in waterplassen van de kruipkelder: dek dan de ventilatieopeningen af met insectengaas.

Indien een probleem echt om ingrijpen vraagt, kies dan voor natuurlijke insecticiden zoals pyrethrum, dat niet giftig is voor warmbloedigen (mensen en huisdieren), maar wel voor bijvoorbeeld vissen (zuurstofpomp van het aquarium uitschakelen!)

Pyrethrum is afkomstig van een Afrikaanse chrysantensoort. Blootgesteld aan de zon, is het slechts enkele uren werkzaam, in huis enkele weken. Pyrethrum is o.a. te koop in de betere tuincentra, drogisterijen en natuurvoedingswinkels. Nog beter zou zijn om een product op basis van neem (afkomstig van een Indische boomsoort) te gebruiken, maar dat is in België jammer genoeg niet verkrijgbaar.

Bij vlooienplagen niet vergeten alle ruimten waar de huisdieren komen, en zeker hun favoriete slaapplaatsen, grondig te stofzuigen en de stofzuigerzak goed dichtgebonden mee te geven met de vuilkar. Nog actieve houtwormen zijn te herkennen aan hoopjes vers zagemeel onder de balken van de zoldering of op de houten vloerplanken. Panikeren hoeft niet: indien jouw behandeling van het hout niet helpt, roep dan de hulp in van een professionele verdelger.

In appartementsblokken kunnen insecten zich soms snel verspreiden via ventilatie- of verwarmingsschachten: ook hier is het aan te raden om professionele hulp in te schakelen.

[ INFO ]

  • Velt (Vereniging voor ecologische leef- en teeltwijze): tel. 03 281 74 75, www.velt.be
  • Bond Beter Leefmilieu: tel. 02 282 17 20, www.bondbeterleefmilieu.be
  • PAN (Pesticide Actie Netwerk België): tel. 02 358 29 26
  • Productinformatie (internationaal) op: www.oekotest.de (Duitstalig)
  • Brussels Observatorium voor Duurzame Consumptie, www.observ.be van het OIVO (Onderzoeks- en Informatiecentrum van de Verbruikersorganisaties), tel. 02 547 06 11, www.oivo-crioc.org