Uitreiking palm en cactus

In het kader van de campagne ‘woon gerust, kies bewust’ kent het NBV de Palm en Cactus toe aan een initiatief dat mens- en milieuvriendelijk wonen respectievelijk het meest bevordert en het meest belemmert. Acht initiatieven werden door het NBV genomineerd.

Op 15 maart kent het NBV een Palm toe aan een van de vijf onderstaande initiatieven:

1. Het windmolenpark van Ecopower cvba in Eeklo
2. Het passiefhuis van Dirk Andelhofs
3. Het proefproject van de gemeente Bierbeek inzake waterzuiveringssystemen.
4. De activiteiten van Mondo vzw inzake de verspreiding van informatie rond duurzaam bouwen
5. De Energiecheque, een voorstel van Eloi Glorieux

De Cactus wordt toegekend aan een van deze drie:

1. De Vlaamse overheid die steeds belooft dat de energieprestatieregelgeving er zal komen, maar die er nog steeds niet is
2. Electrabel en de Federatie van de Elektriciteit en de Elektronica (FEE) voor misleidende beweringen bij de promotie van elektrische verwarmingstoestellen
3. De standpunten van professor D’Haeseleer van de KUL inzake het debat over de afbouw van kernenergie

Nominaties voor de Palm van het NBV

1. Het windmolenpark van Ecopower cvba in Eeklo

Ecopower cvba is een coöperatieve vennootschap die projecten rond hernieuwbare energie en rationeel energiegebruik financiert en erover sensibiliseert naar de bevolking toe. Bij de financiering worden zoveel mogelijk mensen betrokken. Ecopower bouwde ondertussen drie windmolens in Eeklo. Het is ook de bedoeling gebruikers van groene stroom te verenigen en indien mogelijk groene stroom te leveren aan de coöperanten. www.ecopower.be

2. Passiefhuis van Dirk Andelhofs

Bouwheer Dirk Andelhofs is zeer ver gegaan in het toepassen van energiebesparende en ecologische materialen en technieken. De woning haalt een isolatienorm K 16, wat naar Belgische normen heel uitzonderlijk is. Het verwarmings- en ventilatiesysteem maakt dat amper 2 kubieke meter stookhout of 180 liter stookolie volstaan om deze woning een winter lang te verwarmen. Met zonnecollectoren worden 2 boilers van 500 liter opgewarmd. Die warmte wordt onder meer aangewend om de frisse lucht die vanuit de achtertuin wordt aangezogen op te warmen. Bij somber weer dient een speciale houtkachel als overbrugging. Voor het gewone elektriciteitsverbruik installeerde Dirk Andelhofs zonnecellen die soms meer energie opwekken dan nodig en de elektriciteitsmeter achteruit doet draaien. Gehanteerde bouwmaterialen zijn leem en stro voor de binnenmuren; hout, papierwol, houtvezels en leempleister voor de binnenmuren.

3. Het proefproject van de gemeente Bierbeek inzake waterzuiveringssystemen.

Ongeveer 15 tot 30 % van de gezinswoningen ligt te ver van een collector verwijderd om het afvalwater tegen betaalbare prijs naar een zuiveringsinstallatie te leiden. Ze moeten hun afvalwater dus zelf zuiveren met een individueel waterzuiveringssysteem (IBA). Deze burger ziet zich geconfronteerd met een grote waaier aan IBA-systemen: hoe weet hij welk systeem deugt en welk niet? Kwaliteitscontrole van overheidswege blijft tot nu toe uit. De gemeente Bierbeek nam zelf het initiatief. Ze stippelde een pro-actief beleid uit en vergeleek de prestaties van verschillende IBA-systemen. Bierbeek liet een 27-tal IBA’s installeren en proefdraaien. Het proefproject bestaat uit een 24-tal verschillende systemen: biorotor, actief slibsysteem, ondergedompelde beluchte bacteriefilter, aërobe bacteriefilters (oxidatiebed), anaërobe bacteriefilter en percolatieveld. De prestaties van elk systeem werden opgevolgd. Het tussentijds evaluatierapport geeft per systeem een overzicht van de gehaalde technische prestaties. Naast de waterkwaliteit werden nog een aantal andere factoren onderzocht, onder andere de kostprijs, de levensduur en het gebruiksgemak. De ervaringen in Bierbeek zijn een goede leerschool voor wie zelf een IBA wil of moet plaatsen.

4. Activiteiten van Mondo vzw: verspreiding van informatie rond duurzaam bouwen

Mondo vzw ondersteunt realisaties die gebruik maken van duurzame energie zoals het project Solar 2002. Doel is mensen informeren en aansporen om zelf voor energiezuinige technieken te kiezen bij bouwwerken en verbouwingen. Het verbouwde zonnehuis in Berlaar functioneert volledig op zonne-energie. De daken hebben een viervoudige functie: ze beschermen tegen de externe elementen (licht, vocht, warmte, koude, lawaai) en leveren warmte, elektriciteit en water. Solar 2002 is ecologisch neutraal. Eerst en vooral is het energieneutraal: de zon levert op jaarbasis alle energie. Het teveel wordt in de zomer aan het openbaar net geleverd. Het is ook H₂O-neutraal: via het dak wordt water gewonnen dat wordt gezuiverd en gebruikt. Het is tenslotte materiaal-neutraal: ecologische materialen kunnen bij afbraak in grote mate aan de natuur teruggegeven worden. Mondo vzw organiseert voordrachten, informatieavonden en rondleidingen in Solar 2002 en kadert haar activiteiten in een visie die het gebrek aan verbondenheid in de samenleving tegen wil gaan. http://www.mondo.be

5. De Energiecheque, een voorstel van Eloi Glorieux

De resolutie ingediend door Eloi Glorieux (vlaams parlementslid voor Agalev) over energiecheques werd zopas goedgekeurd. Elektriciteitsproducenten zullen elk gezinslid een cheque van 15 euro geven die enkel gebruikt mag worden om energiebesparende aankopen te doen: spaarlampen, spaardoucheknoppen, energiezuinige koelkasten en dergelijke. Gezinnen kunnen er ook een toestelletje mee kopen dat het energieverbruik van hun elektrische toestellen meet. Het NBV vindt dit een leuk initiatief dat het bewust verbruiken zeer concreet bevordert.

Nominaties voor de Cactus van het NBV

1. De Vlaamse overheid die steeds belooft dat de energieprestatieregelgeving er zal komen, maar die er nog steeds niet is

De Vlaamse overheid bereidt reeds van voor 2000 de invoering van de energieprestatieregelgeving (EPR) voor, voor woningen en gebouwen. Op termijn moet dit de huidige K55-norm voor woningen vervangen. De energieprestatienorm zal niet enkel criteria omvatten voor isolatie (K55), maar ook rekening houden met het totale energieverbruik, het verwarmingsrendement, de warmwaterproductie, de bescherming tegen oververhitting in de zomer en ventilatie. Heel wat ambitieuzer dus dan de oude vereisten voor isolatie, de oude K 55 norm. Over deze regelgeving wordt reeds sinds 2000 overleg gepleegd. Het wordt tijd dat deze plannen omgezet worden in daden. Want zolang de regelgeving er niet is, moeten we voort met de slechtste isolatienorm van Europa, terwijl nog niet de helft van de nieuwbouwwoningen daar aan voldoet. Een energieprestatieregelgeving invoeren volstaat dus niet, opvolging en een verdergaande controle (voldoende inspecteurs!) is een absolute vereiste voor een daadwerkelijke invoering.

2. Electrabel en de Federatie van de Elektriciteit en de Elektronica (FEE) voor misleidende beweringen bij de promotie van elektrische verwarmingstoestellen

Volgens energiedeskundigen verbruikt een elektrisch verwarmingstoestel gemiddeld 78% meer primaire energie dan centrale verwarming op aardgas. De CO₂-uitstoot waarvoor een elektrisch verwarmde woning indirect verantwoordelijk is, is groter dan de CO₂-uitstoot bij aardgasverwarming, zelfs indien de elektriciteit voor meer dan de helft geleverd wordt uit kernenergie. Bij het opwekken, het transporteren en het opnieuw omzetten van elektriciteit in warmte treden immers forse energieverliezen op. Ook vanuit sociaal oogpunt is het onverantwoord elektrische verwarming te promoten. Berekend in functie van investerings- en verbruikskost samen, komen elektrische verwarmingsmethodes veruit als duurste uit de bus. Via brochures en ander materiaal promoten Electrabel en de FEE elektrische verwarming als milieuvriendelijk en economisch zuinig. Voor het NBV is het onaanvaardbaar dat energiebedrijven een zeer energievretend, duur en milieubelastend product als elektrische verwarming de hemel inprijzen als zijnde ‘ecologisch’ en ‘economisch’. De Jury voor Eerlijke Praktijken Inzake Reclame (JEP) maande Electrabel aan geen misleidende publiciteit voor elektrische verwarmingstoestellen meer te maken. De federale regering bereidt een ontwerp KB voor dat reclame voor elektrische verwarmingstoestellen verbiedt. Ook al is dit nog geen verbod op het product zelf, het is toch al een eerste stap in de goede richting. http://www.feebel.be, http://www.electrabel.be

5. De standpunten van professor D’Haeseleer inzake het debat over de afbouw van kernenergie

Staatssecretaris Olivier Deleuze legt een wetsontwerp voor om vanaf 2014 stapsgewijs uit kernenergie te stappen. In 2015 zou de eerste kerncentrale dicht gaan. Professor D’Haeseleer (directeur van het Instituut voor Energie van de KU Leuven) vindt het te vroeg om te beslissen over de sluiting van kerncentrales. Er is volgens professor D’Haeseleer op dit ogenblik geen enkele wetenschappelijke, ecologische, technische of economische reden om nu reeds te beslissen tot het sluiten van centrales vanaf 2014. Professor D’Haeseleer beweert dat er een energie bevoorradingsprobleem zal zijn maar vergeet dat een belangrijk deel van de oplossing erin bestaat om energie te besparen. Daarbij moet sensibilisering van de bevolking en premies gekoppeld worden aan een doorgedreven technologische vernieuwing: zuinigere huishoudtoestellen, efficiëntere verlichtingsinstallaties,... Energie besparen is dus een eerste stap. In tweede instantie kan er werk gemaakt worden van alternatieve energie. Uit diverse studies blijkt dat het technisch potentieel van duurzame energie in Vlaanderen groter is dan verwacht. Een vierde van de Vlaamse energievoorziening kan tegen 2020 uit wind, zon en biomassa komen. Daarin is de technologische vooruitgang van de zonnecellen niet eens verrekend. Tenslotte is er nog een belangrijke rol weggelegd voor warmte-krachtkoppeling (WKK). Het NBV wil dat werk gemaakt wordt van de kernuitstap zodat we ophouden de gehele mensheid met eeuwigdurende gevaren te belasten.