Kies wat je eet, weet wat je kiest

Zuinig en ook gewoon lekker!
over energie en water besparen in de keuken

Je staat er misschien niet bij stil als je een lekker gerecht klaarmaakt in je keuken: hoeveel energie het vraagt om voedsel te bereiden of hoeveel je koelkast verbruikt. Door enkele kleine veranderingen kan je heel wat energie en water besparen.

Meer dan de helft van de elektriciteit komt in België van kernenergie. Als je in de keuken dus kan kiezen tussen een fornuis op gas of elektriciteit, kies je beter voor het gasfornuis. Koken op elektriciteit is overigens weinig efficiënt. In de centrale wordt warmte omgezet in elektriciteit, die wordt getransporteerd naar onze huizen en daar opnieuw in warmte omgezet voor het koken. Met gas maak je die omweg niet en dat is dus heel wat efficiënter voor de energievoorraad op aarde.

Tips bij het koken:

Zo beperk je verder je eigen verbruik van energie en water:

Beperk kook- en baktijden tot het strikt nodige.
Diepgevroren etenswaren laat je best in de koelkast ontdooien.
Als je je elektrisch fornuis uitschakelt, geeft het nog een hele tijd warmte af die je kan benutten.
Koken zonder deksel verdrievoudigt het energieverbruik. Dus: op ieder potje past een dekseltje...
Pannen met een vlakke bodem die precies op de kookplaat passen, voorkomen warmteverlies.
Voor het klaarmaken van kleine hoeveelheden is de microgolfoven het meest geschikt. Voor grotere hoeveelheden gebruik je best de kookplaat. Microgolven dringen snel door de eerste 2-3 cm, voor grotere hoeveelheden duurt het langer. Bedenk wel dat je bij elk extra keukenapparaat ook nieuw ‘witgoed’ binnenhaalt: nieuwe machines die voor hun aanmaak ook energie vergen.
Maak wat vaker rauwkost klaar.
Zet het eten met zo weinig mogelijk water op, net genoeg om aanbranden te voorkomen. Dat spaart ook vitamine C, die je anders met het kookwater weggiet.
Laat groenten niet langer koken dan nodig. Dat is lekkerder en lichter verteerbaar.
Voedsel stomen gaat sneller dan koken en verbruikt minder water en energie. Met zo’n stoommandje in een gesloten pot blijven bovendien de vitamines behouden.
Als je aardappelen gaat koken, hoef je je kookpan maar half te vullen met water.
Eenpansgerechten vereisen weinig energie.

Op de lange kooktijden van volle rijst of peulvruchten kan je veel energie besparen met de moderne versie van de hooikistmethode. Peulvruchten moet je alvast lang genoeg laten voorweken. Daarna breng je de rijst of peulvruchten met de nodige hoeveelheid water aan de kook. Sluit af en stop de pan in bed, goed ingepakt in je donsdeken. De rijst of peulvruchten raken vanzelf verder gaar. Reken ongeveer twee tot drie keer de normale kooktijd. Je kan dus ‘s morgens koken en het gerecht wegzetten tot ‘s middags of ‘s avonds. Even opwarmen en klaar is kees.

Tips bij het bewaren:

Zo bespaar je energie:

Stel de koel- of vrieskast niet op een te warme of een te koude plaats op. Dus niet op een zonnige plek of dicht bij een fornuis. Zorg er ook voor dat de achterkant van de koelkast vrijstaat, zodat de warmte niet blijft hangen.
Laat de ijsaanslag die zich in de koel- of vrieskast vormt niet dikker worden dan een enkele millimeter. Een ijslaagje van 2 mm veroorzaakt 10% meer energieverbruik. Daarom is het belangrijk regelmatig te ontdooien.

Info:

GAP-Vlaanderen (EcoTeam-Campagne): 016-23 26 49, gap.vl@pi.be
Bond Beter Leefmilieu (BBL): 02-282 17 27, hostmaster@bblv.be

Netwerk Bewust Verbruiken

De campagne Kies wat je Eet, Weet wat je Kiest wordt georganiseerd door het Netwerk Bewust Verbruiken. Het Netwerk Bewust Verbruiken is een informatie- en actienetwerk van meer dan 30 maatschappelijke organisaties (consumenten, derde wereld, milieu en andere) en heeft als doel het mens- en milieuvriendelijk consumeren aan te moedigen in Vlaanderen. Een ledenlijst vindt u elders op deze webstek.