Kies wat je eet, weet wat je kiest

Teamspirit en boerenverstand
over korte leveringsketens

Voedingsproducten leggen vaak een lange weg af voor ze de consument bereiken. We bedoelen hierbij niet alleen de kilometerslange aanvoerwegen (zie ook Wortelen AOC), maar ook de vele tussenstappen. Zo gaan bijvoorbeeld versgeoogste wortelen eerst naar de veiling en vandaar naar een groothandelaar. Daar worden de wortelen verder verpakt voor het centraal depot van de grootdistributie om uiteindelijk in de winkelrekken te belanden. Dit systeem heeft een aantal nadelen.

De boer die aan het begin van de keten staat heeft dikwijls het gevoel dat hij enkel maar leverancier is van grondstoffen en dat hij weinig zeggenschap meer heeft over bijvoorbeeld de prijs van zijn product. Terwijl de overige schakels in de keten ervoor zorgen dat hun arbeid terecht wordt vergoed, is de boer overgeleverd aan de schommelingen van de markt. In veel gevallen moet hij kiezen voor verkopen aan een te lage prijs omdat dit nog altijd beter is dan niets verkopen.

Zo krijgen de meeste boeren dit jaar voor hun aardappelen
amper 1 frank per kilo, terwijl diezelfde aardappelen onder
de vorm van chips 500 keer duurder zijn geworden.

Het is dan ook niet verwonderlijk dat boeren hun productie gaan opdrijven om toch maar voldoende centen binnen te rijven. Dit leidt echter binnen de kortste keren tot een overaanbod van bepaalde producten op de markt, met dalende prijzen als gevolg. Ook het milieu deelt in de klappen, want een hogere productie betekent voornamelijk een hoger gebruik van scheikundige meststoffen en de inzet van meer pesticiden.

Daarom is het beter dat consumenten voor kortere ketens kiezen. Verschillende initiatieven opteren dan ook resoluut voor herstel van de directe band tussen consument en producent.

Kies voor korte ketens

Zo bestaan er wekelijkse boerenmarkten waar consumenten dagverse, seizoensgebonden producten rechtstreeks bij de boer aankopen tegen een eerlijke prijs.
Een aantal boeren biedt op bepaalde dagen en uren thuis de eigen oogst, al dan niet samen met producten van collega’s, te koop aan. Indien de hoeve niet te ver ligt van een bebouwde kern, is thuisverkoop zeker een valabel en duurzaam initiatief.
Daarnaast bestaat er ook het systeem van de groente- en fruit abonnementen. Hierbij krijgt de consument die zich abonneert wekelijks een pakket of een mand groenten of fruit tegen een vooraf vastgelegde prijs (meestal ongeveer 500 frank voor een groot familiepakket). De pakketten worden afgehaald op een vooraf afgesproken adres.
Voedselteams zijn een ander voorbeeld van een directe producent-consument relatie. In een bepaalde regio gaat een groep consumenten op zoek naar boeren die rechtstreeks aan hen willen leveren. Deze verbruikersgroepen sluiten langetermijnovereenkomsten af met de producenten uit de streek zodat een wekelijkse aanvoer van seizoensgebonden en streekeigen producten wordt verzekerd.
Ten slotte zijn er ook nog de voedselcollectieven (voko’s) die gezamenlijk hun inkopen doen bij de groothandel en daarbij kortingen kunnen bedingen. Zo wordt ook biologisch voedsel betaalbaar voor iedereen.

Info:

Voedselteams: 016-35 05 51, elcker.ik@chello.be
Velt-Gids Biologisch Vlaanderen in een Notendop: 03-281 74 75, info@velt.be
MeMO: De Groene Gids: 03-239 63 77, memo@ecoline.org
Plattelandsontwikkeling: 09-233 51 51, platteland@skynet.be

Recent hebben we besloten op
het platteland te gaan wonen,
terug naar de bron, dichtbij de
natuur. We willen er ondermeer
onze eigen biologische groen-
ten kweken. Meer dan ooit
voelen we ons betrokken bij
de problematiek rond de uit
zijn voegen gebarste
grootschaligheid van de
voedselproductie en de druk die
dit bij de plaatselijke boeren geeft.

Elsje Helewaut - Cherry Derycke
(zangeres en partner)

Netwerk Bewust Verbruiken

De campagne Kies wat je Eet, Weet wat je Kiest wordt georganiseerd door het Netwerk Bewust Verbruiken. Het Netwerk Bewust Verbruiken is een informatie- en actienetwerk van meer dan 30 maatschappelijke organisaties (consumenten, derde wereld, milieu en andere) en heeft als doel het mens- en milieuvriendelijk consumeren aan te moedigen in Vlaanderen. Een ledenlijst vindt u elders op deze webstek.